Teknolojinin 5 yasak sorusu…

teknolojiABD Massachusetts’teki Cambridge Üniversitesi’nde geçen haftalarda bir konferans düzenlendi. Bilimadamlarının tartıştığı konu ise hayli ilginçti: Yasak Araştırmalar! Teknoloji hayatımızın her alanına bu denli hakimken hangi alanlarda araştırma yapmak, hatta konu hakkında soru bile sormak yasak olabilir?

“Şeytanın bile aklına gelmez” denilen ‘soru’ları ve bilim camiasındaki etkilerini masaya yatırıyoruz:

1-İklimlerle oynamak mümkün mü?

Güneş enerjisi, 21. yüzyılın en önemli enerji kaynaklarından biri… Peki sıcaklığı düşürebilmek için atmosfere yüksek oranda sülfür dioksit salınsa.. Ve böylelikle güneş ışınları dünyadan başka bir yere yanstılsa? Harvard Üniversitesi profesörlerinden David Keith, bu kolay ve ucuz yöntem sayesinde yüksek sıcaklık derecelerinin sanayileşmeden önceki dönemlerdeki oranlara düşebileceğini söylüyor. Ama şöyle bir sorun var: Ozon tabakası zarar görür mü? Kesinlikle -küçük çapta da olsa- yeni çalışmalara, testlere ihtiyaç var ki orada da şu sorunla karşılaşılıyor: Küresel ısınmanın önüne geçebilmek için atmosferi daha fazla kirletmek mi gerekiyor? İşte bütün mesele bu… Görünen o ki bu konu daha çok tartışılır.

2-Bilimsel gelişmeler tamamen ücretsiz mi paylaşılmalı?

Dünyanın dört bir yanında bilimsel araştırmalar yapılıyor. Peki bu araştırmalara hiçbir ücret ödemeden ulaşmak mümkün olabilir mi? Rusya’da bu konu üzerine kafa yoran korsan bir site var: SciHub. Siteyi kuran kişi, Alexandra Elbakyan adlı Kazak bir öğrenci. ABD ya da Avrupa’ya seyahat edemiyor çünkü gözaltına alınmaktan korkuyor! Bilimsel makaleleri sitesinde paylaşan Elbakyan, siteyi bir an önce legal hale getirmek istiyor. İşin ilginci, sitenin kapanması da mümkün değil…

3-Mevcut türleri genetik olarak modifiye etmek mümkün mü?

Bakteri taşımayan sivrisinekleri düşünün… Laboratuar ortamında ‘yaratılma’ları mümkün mü? Alın size çok tartışılan bir konu daha… Kötü genler çıksın, yeni türler yaratılsın (mı?) Bilimadamları laboratuar ortamında bu araştırmaların yapılmasını güvenli bulmuyor. Ya bir kaza olursa? Ve bu durum insan sağlığı için ciddi bir tehlike oluşturursa… Şimdilik bilimkurgu filmlerinde kalması en iyisi!

4-Akıllı telefonlar radyo sinyalleri mi gönderiyor?

Bilgisayarınız ya da akıllı telefonunuz siz ne söylerseniz yapıyor mu? Malum bir Edward Snowden gerçeği var, biliyorsunuz. Hatırlayalım: Eski bir CIA ajanı ve eski NSA (ABD Ulusal Güvenlik Kurumu) çalışanı olan Edward Snowden, PRISM (Prizma) adlı program sayesinde NSA ve FBI’ın akıllı telefon ve internet kullanan herkesi takip edebildiğini açıklamış ve ortalık karışmıştı. Snowden, “normal insanlar gibi” 2013 yılından bu yana akıllı telefon kullanmıyor. Şimdi de Bunnie (Andrew Huang) adlı hacker ile birlikte radyo sinyalleri aracılığıyla telefonların dinlenmesini engelleyecek bir iPhone kılıfı tasarladığını duyurdu. ‘Henüz’ piyasada yok.
Aslında ‘gizlilik’ konusundaki paranoyalar, bir paranoya değil mi? Facebook’un kurucusu Mark Zuckerberg’in Macbook kamerasını bantlamasının açıklaması nedir? Biz de herkes gibi cihazların neler yapabileceğine kafa yormayalım en iyisi:)

5-Silah kullanımı halk sağlığı için bir tehdit mi?

İşte özellikle ABD’nin içinden çıkamadığı bir soru… (Bizim ülkemizde de çok farklı olmadığı kesin! Hatta ‘maganda kurşunu’ diye bir kavram türetilmedi mi?) ABD’de ne zaman silahlı bir saldırı olsa “Bu silahlara neden bu kadar kolay ulaşılabiliyor?” tartışması gündeme geliyor ama sonuç ortada… Öyle bir silah lobisi var ki sorular havada kalıyor, “sıradan” lise veya üniversite öğrencilerinin nasıl bu kadar vahşileşip ağır silahlarla etrafı taradıkları konuşuluyor da konuşuluyor. ABD Kongresi, 1996 yılında, ateşli silahların yasal yollardan kontrolünün yolunu açacak araştırmaları bile yasakladı.